خانه / آزمون رادیو گرافیRT

آزمون رادیو گرافیRT

اصول بازرسي RT:

  از اشعه ايكس يا گاما براي پرتونگاري استفاده مي شود. پرتو به جسم تابيده مي شود وبه علت طول موج كم اشعه ها جذب قطعه مي شود.كيفيت اشعه ايكس بهتر اما گرانتراست نفوذ گاما زيادتر است.

تعريف پرتونگاري:

 ايجاد يك تصوير در بعدي از جسم بر روي يك صفحه حساس مانند فيلم كه قابل تغيير باشد .ميزان جذب اشعه در جسم بستگي به دوفاكتور چگالي وضخامت دارد.

بنابراين در قطعه نازك اشعه بيشتر عبور مي كند و فيلم را بيشتر تحت تاثير مي گذارد وهرچه چگالي وضخامت بيشتر باشد جذب توسط قطعه بيشتر مي شود وفيلم روشنتر مي شود. سرب بيشترين جذب رادارد.

تصاوير عيوب در فيلم:

  ترك به  صورت شاخه اي وتيره  .

 spatter ضخامت قطعه كار را بيشتر كرده پس روشنتر است . تخلخل تيره ديده مي شود.

Lopتيره واگر لبه ها منظم ترتيب داده شده در وسط خط جوش خط تيره ديده مي شود.

  Lofتيره و تفاوت آن با ترك درشاخه اي بودن ترك است.

 ناخالصي ها مثل ناخالصي تنگستني روشن ديده مي شوند علت آن هم چگالي آن از چگالي جوش بيشتر است.

محدوديت ها:

1) ايمني 2)گراني3)حسا سيت به جهت گيري عيوب (براي عيوب صفحه اي مناسب نيست)

4)عمق عيب را مشخص نمي كند 5)ضخامت زياد نبايد باشد (اشعه به فيلم نمي رسد)  6)بايد به دو طرف دسترسي داشت

مزايا:

1)سند ثبت شده داريم 2)تفسير نسبتا آسان نسبت به ut  3)از لحاظ جنس محدوديت نداريم 4)شكل عيوب را داريم 5)عيوب داخلي رامشخص مي كند

تفاوت اشعه ايكس وگاما:

(1طول موج گاما كوچكتر از ايكس مي باشد 2)پرتو اشعه ايكس با برق ايجاد ميشود اما گاما با فروپاشي هسته مواد راديو اكتيو توليد ميشود 3)نفوذ گاما بيشتر اما كيفيت ايكس بهتر وگرانتر است.

چند نمونه استفاده از گاما در ايران :

ايريديم 192 كه نيمه عمرآن 74روز _كبالت60 نيمه عمر3/5 سال  _سزيم137 نيمه عمرآن33سال مي باشد.

منظور از نيمه عمر اين است كه بعد از روز يا سال مشخص شده شدت اشعه كم مي شود.

عوامل موثر در پرتو نگاري :

 1)فاصله : هرچه دور تر باشد بهتر است چون نيم سايه كمتر مي شود.

2)شدت اشعه

 3)ولتاژ(مختص اشعه ايكس) :هر چه ولتاژ بيشتر طول موج كمتر و انرژي فركانس بيشتر ميشود در نتيجه نفوذ بيشتر است.

 4)جهت اشعه: هرچه عمود بر مركز قطعه يا عمود برآنچه كه ما دنبال آن هستيم باشد بهتر است.

5)فاصله فيلم تا قطعه : هرچه نزديكتر باشدبهتر است حتي چسبيدن فيلم به قطعه كار

6)زمان اشعه : هرچه زمان بيشتر باشد كيفيت بهتر است

7)ظهور وثبت فيلم

8)نوع وسرعت فيلم (دانه بندي)

كنترل كيفيت واستاندارد سازي پرتونگاري:

1) دانسيته يا چگالي فيلم(تاريكي يا روشني فيلم):بااستفاده از دستگاه چگالي سنج يا داسيومتر چگالي را نشان مي دهد. اگر دانسيته زياد با شد پرتونگاري قوي بوده است .

2) حساسيت بازرسي : يعني كوچكترين عيبي كه مي توان پيدا كرد.

 

حساسيت را مي توان به صورت سيمي /پلاك/پله اي

 بدست آورد‌ :

  • مثال.اگر قطهاي را به روش سيميبراي پيدا كردن حساسيت بازرسي آزمايش كنند و كوچكترين ميله 25/1 باشد حساسيت چند است؟

 3)كنترل unshorpnesr  geometry

  • f : نقطه كانوني f *T

  • D: فاصله پرتونگاريUG =

  • T:ضخامت نمونهD

معمولا 25mm/ug مناسب ميباشد.

  • مثال. دريك پرتونگاري به عمل آمده با فاصله 50cmو نقطه كانوني 2 از قطعه به ضخامت 5mm يك پرتو آمد چناچه ناآشكاري هندسي برابر 2/ مد نظر باشد آيا پرتونگاري مناسب مي باشد؟

   

  • بله _چون هرچه كمتر باشد بهتر است.

  • نحوه توليد اشعهx : پرتوهاي x را بوسيله بمباران هدفي با باريكه اي از الكترونهاي سريع توليد مي كنند

  • انواع تكنيك هاي پرتونگاري لوله :

1)تكنيك يك فيلم يك جداره

2)تكنيك دو فيلم دو جداره

3) تكنيك دوجداره يك فيلم

4) تكنيك پانورانيك _ بيشترين كاربرد را دارد.

حفاظت در برابر اشعه :

  • فاصله: پرسنل بايد از محل پرتونگاري 15 متر بيشتر فاصله داشته باشد.

  • مانع : ممكن است سربي _فولاذي _بتن باشد.

  • استفاده از تجهيزات:

الف)آشكارساز اشعه :بارسيدن اشعه به دستكاه عقربه دستگاه حركت مي كند ومقدار آن بر حسب دوز نشان مي دهند. واحد آنرم وميلي رم است. دوز مجاز درسال = 5رم است.

ب) دستگاه گايگر (اخطار صوتي ) : به محض برخورد اشعه دستگاه بوق مي زند ومقدار آن با فيلم باژ تشخيص مي دهند.

ج) فيلم باژ : در فيلم باژ فلزاتي با چگالي مختلف قرار دارد پس از برخورد اشعه به فلزات و عبور از قطعه فيلم سياه مي شود و با استفاده از فيلم باژ ميزان قرار گرفتن فرد در برارپرتو را اندازه مي گيردكه از 5رم در سال بيشتر نشود.